Włącz kontrast
Gmina Tyrawa Wołoska
bip.gov.pl

wyszukiwarka zaawansowana
PROTOKÓŁ Nr XXXIV/2018
 
PROTOKÓŁ Nr XXXIV/2018
z sesji zwykłej Rady Gminy Tyrawa Wołoska
z dnia 22 marca 2018 r.
O godz. 905 Przewodnicząca Rady Gminy Pani Zofia Rudkowska otworzyła obrady XXXIV sesji Rady Gminy Tyrawa Wołoska w kadencji 2014-2018.

Witając:
Wójta Gminy – Pana Jana Chowańca
Skarbnika Gminy – Panią Barbarę Biskup-Nitka
Sekretarza Gminy – Pana Mariana Kurasza
Radcę prawną – Panią Faustynę Krasulak


Panie i Panów radnych obecnych na sesji :
 
  1. Maciej Batorski
  2. Białecki Stanisław
  3. Daniel Bilański
4.  Zenon Bodnar
  1. Ryszard Burzyński
  2. Teresa Brzeżawska – Juszczak
  3. Stanisław Chabko
  4. Grzegorz Jasiński
  5. Anna Kuzicka-Maniawska
  6. Janusz Nitka
  7. Zofia Rudkowska
  8.  Jolanta Tomaszewska
  9. Tomasz Wołoszyn
     
Nieobecni radni:
  1. Ireneusz Bobyk
  2. Tomasz Czapor
Lista obecności stanowi załącznik Nr 1 do niniejszego protokołu.
oraz sołtysów wsi :
Tyrawa Wołoska – Pana Stanisława Jarzynę
Rakowa – Panią Bożenę Drzyzgę
Siemuszowa – Pana Stanisława Górniaka
Hołuczków – Pana Mirosława Kozłowskiego
Rozpucie - Pana Janusza Nitka
Lista obecności stanowi załącznik Nr 2 do niniejszego protokołu.
 
Przewodnicząca obradom sesji przedstawiła proponowany porządek obrad sesji:
  1. Otwarcie sesji i stwierdzenie prawomocności obrad.
  2. Przyjęcie protokołu z poprzedniej sesji RG.
  3. Sprawozdanie Wójta z działalności między sesjami RG.
  4. Interpelacje i zapytania radnych.
  5. Podjęcie uchwał:
  1. w sprawie zmian w budżecie gminy Tyrawa Wołoska na 2018 r.  (projekt uchwały nr XXXIV/187/18)
  2. w sprawie zmiany w wieloletniej prognozie finansowej Gminy Tyrawa Wołoska (projekt uchwały nr XXXIV/188/18)
  3. w sprawie wyrażenia zgody na wyodrębnienie w budżecie gminy środków stanowiących fundusz sołecki (projekt uchwały nr XXXIV/189/18)
  4.  w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu Gminy Tyrawa Wołoska dla niepublicznych przedszkoli prowadzonych przez osoby fizyczne i osoby prawne inne niż Gmina Tyrawa Wołoska (projekt uchwały nr XXXIV/190/18)
  5. w sprawie wysokości opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego dzieci w wieku do lat 6 w prowadzonych przez Gminę Tyrawa Wołoska placówkach oświatowych (projekt uchwały nr XXXIV/191/18)
  6. w sprawie podziału Gminy Tyrawa Wołoska na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic i numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu wyborczym (projekt uchwały nr XXXIV/192/18)
  7. w sprawie podziału Gminy Tyrawa Wołoska na stałe obwody głosowania, ustalenia ich numerów i granic oraz siedzib obwodowych komisji wyborczych (projekt uchwały nr XXXIV/193/2018)
  8. w sprawie przyjęcia „Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi 
oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Tyrawa Wołoska w 2018 roku (projekt uchwały nr XXXIV/194/2018)
  1. w sprawie zatwierdzenia planu pracy Komisji Rewizyjnej Rady Gminy Tyrawa Wołoska na rok 2018 (projekt uchwały nr XXXIV/195/2018)
  1. Dyskusja.
  2. Wolne wnioski i zapytania.
  3. Zakończenie sesji.
 
***************************************************************************
Ad.1/  Przewodnicząca na podstawie listy obecności stwierdziła, iż Rada jest władna do podejmowania prawomocnych uchwał. Rada Gminy Tyrawa Wołoska liczy 15 radnych, obecnych na sesji 13 radnych.
***************************************************************************
Ad.2/
Podinspektor UG Urszula Wisłocka przeczytała:
- protokół z XXXIII sesji z dnia 25 stycznia 2018 r.
Protokół Nr XXXIII/2018 z dnia 25 stycznia 2018 r. przyjęto jednogłośnie przy 13 głosujących;
****************************************************************
Ad.3/  Wójt Gminy Pan Jan Chowaniec przedstawił sprawozdanie z działalności między sesjami Rady Gminy, tj. od 26.01.2018 r. do 21.03.2018 r.
W okresie pomiędzy sesjami zostały wydane następujące zarządzenia:
- w sprawie zasad powołania komisji do przeprowadzenia przetargu na sprzedaż drewna (nr 1/2018);
- w sprawie ogłoszenia otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego Gminy Tyrawa Wołoska w zakresie tworzenia warunków sprzyjających rozwojowi sportu (nr 2/2018);
- w sprawie ustalenia podstawowych założeń i kierunków działania ochrony ludności, obrony cywilnej i bezpieczeństwa Gminy Tyrawa Wołoska na 2019 rok (nr 3/2018);
- w sprawie zmian w budżecie Gminy Tyrawa Wołoska (nr 4/2018 i nr 5/2018)- wprowadzenie na podstawie decyzji Wojewody do budżetu ostatecznych kwot dotacji na 2018 r. ;
- w sprawie zmian w planie finansowym w budżecie Gminy Tyrawa Wołoska na 2018 rok (nr  6/2018) – wprowadzenie do budżetu dotacji Karty dużej rodziny w kwocie 60,00zł. Zmiana w planie finansowym w dziale 801, ze szkoły do Urzędu gminy (300,00zł)
Wszystkie etaty w Urzędzie gminy są obsadzone. Praca urzędników wspomagana jest przez pracowników zatrudnionych na zasadzie prac interwencyjnych – jest współfinansowane ze środków Powiatowego Urzędu Pracy.
Pan Wójt przedstawił zakres obowiązków pracowników z referatu Infrastruktury, Inwestycji i Gospodarki Gruntami (załącznik nr 3 a,b,c).
Sprawozdanie :
Została zapłacona kara nałożona na oczyszczalnie ścieków. Gmina otrzymała
z powrotem 10. 880,00 zł, co stanowi 20% zapłaconej kwoty.
Pan Wójt poinformował, że w kwestii wniosku o dofinansowanie budowy zaplecza sportowego wraz z trybunami, który złożył Uczniowski Klub Sportowy „Tyrawka”. Po wyliczeniu kosztorysu, który wyniósł 270.000,00 zł oraz w związku, że na ten cel gmina może otrzymać jedynie kwotę 200.000,00 zł, wniosek został tak okrojony, aby zmieścić się we wspomnianej kwocie 200.00,00 zł - zrezygnowano z budowy trybun.
W składaniu wniosku pomaga Pan Marcin Marcinkowski z Olszanicy. W tym miejscu Pan Wójt podziękował Panu Eugeniuszowi Piętce, Panu Maciejowi Batorskiemu, Panu Grzegorzowi Jasińskiemu oraz Panu Mariuszowi Biłasowi. Jeżeli wniosek zostanie przyjęty zadanie to zacznie być realizowane – do zwrotu będzie 50%. Rada musiałaby zabezpieczyć pomoc finansową w formie poręczenia na pozyskaną kwotę. Jeżeli UKS otrzyma zwrot wówczas rozliczy się z gminą.
Pan Wójt poinformował, iż jest decyzja z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska uzgadniająca  projekt budowy mostu Siemuszowa – Piła. Pan Wójt rozmawiał z Wicestarostą Sanockim – pozwolenie na budowę podpisane z projektantem ważne jest do końca kwietnia 2018 r. Pan Wójt spotkał się w tej sprawie również z Nadleśniczym Nadleśnictwa Brzozów z Panem Dąbrowskim, który potwierdził, ze pierwszy wniosek, który był złożony wspólnie z Powiatem Sanockim do Generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych na budowę tego mostu nie przeszedł. W chwili obecnej oczekujemy na rozstrzygnięcie kolejnego wniosku - tego czy będzie dofinansowanie.
Przygotowane zostało zapytanie ofertowe do firm produkujących znaki drogowe na przygotowanie oznakowania dróg gminnych oraz wykonanie barier ochronnych, które zostały zakupione w zeszłym roku. Będzie to wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem organizacji ruchu. Projekt ten  to musi być wykonany do 2019 roku.
Przygotowano regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków celem przekazania go do zaopiniowania organowi regulacyjnemu. Regulamin przygotowali pracownicy gminy pod kierunkiem Pana Krystiana Domaradzkiego, pracując po godzinach pracy. Na terenie gminy Tyrawa Wołoska nie ma wodociągów –
są wodociągi grawitacyjne.
Sporządzony został również program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Tyrawa Wołoska na rok 2018, który został zaopiniowany pozytywnie przez Powiatowego Lekarza Weterynarii
w Sanoku.
Przygotowano nowy wniosek o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków celem zatwierdzenia przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie. Wniosek został złożony w dniu 21.03.2018 (środa)
Ogłoszono przetarg ofertowy na sprzedaż drewna wielkowymiarowego pozyskanego
z działek mienia wiejskiego w miejscowości Rozpucie oraz Hołuczków. Przetarg został rozstrzygnięty. Szczegółowe dane są zawarte w informacji dotyczącej wycinki drzew w lasach mienia wiejskiego Gminy Tyrawa Wołoska (załącznik nr 4). Przetarg dotyczący miejscowości Tyrawa Wołoska zostanie ogłoszony wkrótce. Nadzór nad wydawaniem drewna w miejscowości Hołuczków i Tyrawa Wołoska – na podstawie umowy zlecenia z sołtysami poszczególnych miejscowości. Sołtysi zostali przeszkoleni oraz wyposażeni w sprzęt BHP. Funkcjonuje to dobrze. Sołtys miejscowości Rozpucie wykonuje ten nadzór bezpłatnie, z powodu sprawowania funkcji radnego. Odbiór będzie się odbywał przy obecności pracowników ze Starostwa Powiatowego.
Zlecono opracowanie kosztorysu inwestorskiego dla zadania pn. Remont budynku Urzędu Gminy w Tyrawie Wołoskiej uwzględniający:
- Termomodernizację północnej oraz wschodniej elewacji budynku Urzędu Gminy wraz z malowaniem pozostałej części budynku.
- Wymiana części stolarki okiennej budynku.
- Wymiana drzwi zewnętrznych.
- Remont schodów zewnętrznych wraz z podjazdem dla osób niepełnosprawnych.
W miesiącu lutym został złożony wniosek do Ministerstwa Sprawiedliwości na dofinansowanie zadania pn. „ Doposażenie jednostek OSP z terenu gminy Tyrawa Wołoska poprzez nabycie wyposażenia i urządzeń  ratownictwa, niezbędnych do udzielenia pomocy poszkodowanym bezpośrednio na miejscu popełnienia przestępstwa”. W ramach złożonego wniosku zaplanowano zakup wyposażenia ratownictwa medycznego, tj. torby medyczne PSP R-1 i OSP R-1, deski ortopedyczne oraz sprzęt ratownictwa technicznego, m.in. uniwersalne narzędzia ratownicze typu Haaligan, poduszka wysokociśnieniowa, zestaw do stabilizacji ECO, nożyce dielektryczne, szelki bezpieczeństwa. Złożony wniosek opiewał na kwotę 39.195,00 zł (w tym wkład własny 1%, tj. 391,95 zł). Po weryfikacji wniosku gmina Tyrawa Wołoska otrzymała kwotę 11.583,00 zł (plus 117,00 zł wkładu własnego) jedynie na zakup wyposażenia ratownictwa medycznego, tj. torby medyczne PSP R-1 i OSP R-1 oraz deski ortopedyczne. W dniu 14 marca 2018 r. w siedzibie Urzędu Wojewódzkiego w Rzeszowie pomiędzy Ministerstwem Sprawiedliwości a Gminą Tyrawa Wołoska została podpisana umowa dotycząca realizacji ww. zadania. Termin realizacji upływa 31 maja 2018 r. Zakup został uzgodniony z Komendantem OSP oraz poszczególnymi jednostkami na terenie gminy Tyrawa Wołoska.
Z dniem 20.03.2018 r. został powołany nowy Komendant Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Sanoku - mł. bryg. mgr inż. Grzegorz Oleniacz. Pan Wójt poinformował o tym, że uczestniczył w spotkaniu, na którym nowy Komendant deklarował współpracę  ze wszystkimi samorządami oraz z OSP. W tym miejscu Pan Wójt poinformował, że „ nigdy nie mówił, aby rozwiązać jakąkolwiek jednostkę OSP na terenie Gminy Tyrawa Wołoska” – Pan Wójt stwierdził, że nie tworzył tych jednostek i nie będzie ich rozwiązywał.
Do potoku na terenie Siemuszowej zostały wyrzucone, kolejny już raz, skóry z dzika
i jelenia. Zostały zawiadomione Policja, Powiatowy Inspektor Weterynarii
w Sanoku oraz firmę do odbioru padliny. Gmina zapłaciła za to 400,00 zł – znajduje się to w zadaniach własnych gminy.
W związku z dużą ilością bezpańskich psów Pan Wójt poinformował, że zwrócił się do sołtysów o sporządzenie wykazu psów w każdym gospodarstwie.
 
Pan Wójt poinformował o spotkaniu z firma KPB w sprawie podłogi na Sali gimnastycznej. Z ramienia gminy w spotkaniu uczestniczył Pan Wójt, Pan Krystian Domaradzki oraz prawnik Pan Grzegorz Markowicz. Do gminy zostało przesłane porozumienie do akceptacji. Cała podłoga, wraz z podbudową ma być wymieniona na nową. Rozpoczęcie robót – 25.06.2018 r. Termin gwarancji (3 lata) biegnie od momentu położenia nowej podłogi.

W sprawie powołania Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Reguluje to ustawa o samorządzie gminnym i ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Komisja została powołana zarządzeniem wspólnie z Pełnomocnikiem do spraw Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Skład Komisji znajduje się na stronie BIP w treści zarządzenia (załącznik nr 5).
 
W sprawie działań dot. oczyszczalni ścieków Pan Krystian Domaradzki w odpowiedzi na pytanie czy gmina występowała z pismem odnośnie umorzenia kar  poinformował, że gmina wystąpiła z takim pismem w dniu 23.11.2017 r. Odpowiedź na to pismo była negatywna – nałożone kary nie podlegają umorzeniu. Pan Domaradzki poinformował również o korespondencji z firmą zajmującą się prowadzeniem konserwacji oczyszczalni dot. możliwości podpięcia do istniejącej kanalizacji. W Tyrawie nie ma takiej możliwości natomiast w Hołuczkowie: oczyszczalnia W1 – przeznaczona jest na 11 osób, podłączono 7; oczyszczalnia W2 – przeznaczona na 13 osób, podłączono 34; oczyszczalnia W3 – przeznaczona dla 6 osób, podłączono 4; oczyszczalnia W4 – przeznaczona dla 168, podłączono 122 osoby. Uwzględnić należy również rezerwę w razie powiększenia się rodzin. Mając na uwadze, że część oczyszczalni należałoby zamknąć i podpiąć osoby do pozostałych oczyszczalni– nie ma możliwości podłączenia do oczyszczalni więcej gospodarstw.
Kontrola oczyszczalni została również przeprowadzona przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego. Kontrola nie wypadła korzystnie dla gminy. Oczekujemy na decyzję z Ochrony Środowiska.
W sprawie możliwości zamontowania studzienek kontrolnych w celu monitorowania stanu faktycznego jakości ścieków – nie ma możliwości zamontowania takiego urządzenia. Są urządzenia, które wyłapują takie próbki, jednak muszą być one i tak wysłane do laboratorium akredytowanego.
Radna Pani Teresa Brzeżawska-Juszczak stwierdziła, że urządzenie mogłoby być zamontowane tylko w tych oczyszczalniach, w których normy są przekroczone.
I dlaczego do niektórych oczyszczalni zostały podłączone gospodarstwa skoro widać było, że liczba osób została przekroczona – a oczyszczalnia została tak zaprojektowana, że więcej osób nie można podłączyć. Kto tak zadecydował. Należałoby przyjrzeć się dokumentacji. Wygląda to tak, jakby nikt za nic nie odpowiadał. Natomiast później pojawiają się problemy, ponieważ coś zostało wykonane nie tak jak należało. Tak jest w przypadku wielu inwestycji na terenie naszej gminy.
Pan Domaradzki odpowiedział, ze najlepszym rozwiązaniem jest przeniesienie gospodarstw z oczyszczalni przekraczających normy do tych, które tych norm nie przekraczają. Jest również możliwość wybudowania oczyszczalni przydomowych.
Radny Pan Stanisław Chabko dodał, że z podanych oczyszczalni tak naprawdę tylko jedna spełniała wymagania. Czy w takim razie nie został popełniony błąd na etapie projektowania tych oczyszczalni.
Radny Pan Zenon Bodnar stwierdził, że z tych informacji wynika, iż nowe domy nie mają możliwości podłączenia do oczyszczalni. Natomiast w sprawie przydomowych oczyszczalni – grozi to podziałem gminy – dla części mieszkańców budowa takiej oczyszczalni będzie dofinansowana,  a dla części nie. Na dzień dzisiejszy jedynym rozwiązaniem jest podłączenie się do kanalizacji Tyrawy Solnej.
Pani Skarbnik dodała, że moce przerobowe na czas, gdy powstawały oczyszczalnie były wystarczające – nawet gdy nowe domy były w trakcie budowy.
Pan Wójt poinformował, że wniosek na oczyszczalnię był złożony – gminie zabrakło jednego punktu. Brakujący punkt mógłby być uzyskany za uczestnictwo w programie „Błękitny San”, jednak gmina do niego nie należy. Obecnie nie ma możliwości, aby gmina została przyłączona do tego programu. Być może będzie zmieniony regulamin naboru do WFOŚiGW – będzie zapis uwzględniający możliwość złożenia wniosku przez gminy z obszaru zlewni rzeki San. Pierwsze posiedzenie rady ma się odbyć w maju.
Radny Pan Maciej Batorski zapytał, dlaczego tak się stało, że gmina Tyrawa Wołoska do tego programu nie należy. Prawdopodobnie była podejmowana przez poprzednią radę uchwała intencyjna w sprawie przystąpienia do programu „Błękitny San”.
Radny Pan Janusz Nitka dodał, że też sobie przypomina taką sytuację. Za uczestnictwo w Programie była opłata.
Pani Przewodnicząca zapytała Panią Skarbnik, czy pamięta jakie to były kwoty.
Pani Skarbnik odpowiedziała, że nie.
Radny Pan Stanisław Chabko postawił wniosek, aby zwołać sesję dotyczącą tylko  sprawy oczyszczalni.
Głosowanie: jednogłośnie przy 13 głosujących.
 Termin sesji został wyznaczony orientacyjnie na 26.04.2018 r.
Radny Pan Stanisław Chabko poprosił o numery działek i kwoty za dzierżawę.
Pan Wójt przedstawił informację na temat dzierżaw i opłat za dzierżawę
(załącznik nr 6).
Informacja na temat delegacji (załącznik nr 7).
 
 
*********************************************************************
Ad.4/  Interpelacje i zapytania radnych
Radny Pan Stanisław Białecki poprosił o przedstawienie treści porozumienia z firmą KPB w sprawie podłogi na Sali gimnastycznej w Szkole.
Pan Wójt odpowiedział, że porozumienie nie zostało jeszcze podpisane.
W tym wypadku Pan Radny poprosił o protokół ze spotkania z firmą KPB. Skoro porozumienie nie zostało jeszcze podpisane, rada ma okazję zapoznać się z ustaleniami.
Radna Pani Teresa Brzeżawska-Juszczak zapytała, kiedy to spotkanie się odbyło.
Pan Wójt odpowiedział, że 26.02.2018 r.
Radny Pan Stanisław Białecki zapytał, dlaczego zostało zlecone opracowanie projektu kosztorysu termomodernizacji budynku Urzędu Gminy. Dlaczego nie został ogłoszony przetarg.
Pan Wójt odpowiedział, że zlecił opracowanie kosztorysu inwestorskiego osobie, która wykonuje to prawidłowo. Nie ma obowiązku przeprowadzania przetargu. Będzie ogłaszany przetarg na wykonanie.
Radny Pan Stanisław Chabko zadał pytanie dot. ścinki – dlaczego więcej zostało ścięte, niż zostało odebrane. Czy ścinka została przeprowadzona prawidłowo. Niech pracownik, który nadzoruje ścinkę i zrywkę sprawdzi w lesie, jak to zostało wykonane. Miało odbyć się spotkanie Rady Sołeckiej, Zebranie Wiejskie dot. tego, ile drzewa jest zaplanowane  do ścięcia, ile już zostało wycięte i ile jeszcze potrzeba, aby wykonać oświetlenie. Dlaczego nie są wykonywane wszystkie odcinki oświetlenia – tylko „Moczary”. Prośba mieszkańców wsi Rozpucie w „górę” o zamontowanie progu zwalniającego na drugim moście. 
Pan Wójt w odpowiedzi na zadane pytania poinformował, że w pierwszej turze zostały ścięte kloce. Te, które zostały zerwane zostały odebrane – nie zostało zerwane około 30 metrów przestrzennych kloca. Co do przejścia po lesie i nadzoru nad ścinką i zrywką – Pan Wójt poprosi pracowników Starostwa Powiatowego, aby wraz z pracownikiem gminy oraz sołtysem sprawdzili stan lasu po ścince.
Radny Pan Janusz Nitka poinformował, że trudno jest zrobić Zebranie Wiejskie w nieogrzewanym pomieszczeniu.
Pan Wójt zaproponował zorganizowanie Zebrania w budynku Urzędu Gminy.
Radny Pan Stanisław Chabko stwierdził, że to śmieszne, że mając świetlicę mieszkańcy muszą udać się na zebranie do budynku Urzędu Gminy.
Radna Pani Teresa Brzeżawska-Juszczak zapytała jak wygląda sytuacja z autobusem, który dowozi dzieci. Na moście jest zakaz – autobusy nie mogą przejeżdżać. Dodatkowo Pan, który rozwozi mleko płaci mandaty.  Pani Radna rozmawiała z policjantem, który stwierdził, że można napisać pismo o wyłączenie tych pojazdów z zakazu.
Pan Wójt poinformował, że zwracał się z pismem w tej sprawie.
Radny Pan Zenon Bodnar stwierdził, że można umieścić znak zakazu z wyłączeniem autobusu. W gminie nie prowadzi się działań, które zapobiegłyby odchodzeniu dzieci do szkół w innych gminach. Podobna sytuacja była w Rakowej – ludzie występowali do Wójta o to, aby autobus zawracał w innym miejscu. Nie było odzewu. Z Gminy Olszanica autobus zjeżdża do Paszowej i Rakowej, zawraca właśnie w tym miejscu (w pobliżu stawów), o które mieszkańcy Rakowej nie mogli się doprosić i zabiera wszystkie dzieci. Pan Radny wspomniał o swojej interwencji w sprawie dzieci, które zostawały na zajęcia UKS – ich autobus już nie zabierał.
Pan Sekretarz dodał, że po tej interwencji autobus zabiera już dzieci. Należy zgłaszać problemy, ponieważ wówczas można je próbować rozwiązywać.
Radna Pani Teresa Brzeżawska-Juszczak zapytała jaki była powód, że Pan Sekretarz, nie zajmuje się już projektem UKS-u. Na początku Pan się zajmował tym projektem.
Pani Przewodnicząca zapytała, kiedy odbyło się spotkanie z firmą KPB.
Pan Wójt odpowiedział, że 26 lutego 2018 r.
Pani Przewodnicząca odczytała notatkę ze spotkania z firmą KPB,
w którym udział wzięli również Pan Wójt, Pan Krystian Domaradzki oraz pełnomocnik gminy z kancelarii adwokackiej. Z notatki wynikało, że firma KPB w ramach zobowiązań gwarancyjnych  zobowiązuje się do naprawy  i wymiany podłogi na Sali gimnastycznej w Szkole Podstawowej. Szczegółowy zakres robót zostanie określony w zawartym przez strony porozumieniu. Porozumienie będzie również określało termin wykonania naprawy. Porozumienie zostanie zawarte w terminie 14 dni od daty spotkania.
Radny Pan Tomasz Wołoszyn zapytał, dlaczego w notatce jest mowa o naprawie, a nie o wymianie podłogi na nową.
Pani Przewodnicząca poprosiła Pana Wójta o poinformowanie Rady o czynnościach jakie wykonała kancelaria w sprawie podłogi  na Sali gimnastycznej.
Pan Wójt poinformował, że kancelaria przygotowała projekt porozumienia, do którego będą wniesione poprawki. W dniu dzisiejszym w sprawie projektu porozumienia Pan Wójt spotka się z Radcą prawną oraz z Panem Krystianem Domaradzkim.
Pani Przewodnicząca zapytała, czy Wójt posiada ten projekt porozumienia.
Pan Wójt odpowiedział, że nie.
Pani Przewodnicząca dodała, że po to gmina wynajęła kancelarię prawniczą, aby ta sporządziła korzystne dla gminy porozumienie, które powinno być gotowe do podpisu. Dlaczego Pan Wójt wraz z pracownikami ma wnosić do niego poprawki. To powinno leżeć w gestii kancelarii. Nie może być takiej sytuacji, że gmina zleca kancelarii prowadzenie sprawy, a teraz Pan Wójt wraz z pracownikami będzie pochylał się nad treścią porozumienia.
Pan Wójt powiedział, że z pracownikami będzie chciał uszczegółowić to porozumienie.
Radna Pani Teresa Brzeżawska-Juszczak zapytała, co będzie uszczegóławiane skoro nie ma projektu porozumienia.
Radny Pan Zenon Bodnar zapytał, co Pan Wójt będzie chciał wymienić – czy cały parkiet wraz z podbudową będzie wymieniony na nowy, będą nowe deski?
Pan Wójt odpowiedział, że tak.
Radny Pan Maciej Batorski zapytał, czy metraż tej Sali jest taki sam jak w projekcie? Ponieważ wiadomo, że poprzednio było wykonane 19m² mniej parkietu (chodzi o grubość deski).
Radny Pan Stanisław Chabko stwierdził, że skoro gmina zwróciła się do kancelarii adwokackiej, aby ją reprezentowała, to właśnie kancelaria powinna przygotować porozumienie pomiędzy stronami  – dlatego została wynajęta.
Pani Przewodnicząca stwierdziła, że  Pan Wójt powinien otrzymać  porozumienie podpisane przez pełnomocnika z kancelarii, a jeżeli nie zgadza się z postanowieniami w nim zawartymi powinien napisać osobne pismo, w którym będą zawarte wszelkie uwagi.
Radny Pan Zenon Bodnar zapytał, dlaczego kancelaria przekracza termin podpisania porozumienia. Za co gmina płaci 6.000,00 zł.
Radny Pan Maciej Batorski zapytał, czy Inspektor Nadzoru, który odebrał tę wadliwie wykonaną podłogę, poniesie za to odpowiedzialność. I kto będzie Inspektorem, który odbierze podłogę po wymianie, czy to będzie ktoś kompetentny?
Pan Wójt przedstawił kwoty, jakie wpływają z tytułu dzierżawy wraz z wielkością powierzchni.
Radny Pan Maciej Batorski zapytał czy są podejmowane jakiekolwiek prace odnośnie budowy stacji paliw na tzw. „Agronomówce”?
Pan Wójt odpowiedział, że na rozpoczęcie robót jest 5 lat – jeżeli stacja paliw nie powstanie gmina może tę działkę odzyskać.
Pani Przewodnicząca ponownie zapytała, czy kancelaria informuje Pana Wójta o podejmowanych czynnościach w sprawie Sali gimnastycznej.
Pan Wójt odpowiedział, że przygotowuje porozumienie.
Po ponownych naleganiach ze strony Radnych Pan Wójt polecił Panu Krystianowi Domaradzkiemu, aby wyjął z teczki projekt porozumienia z firmą KPB.
 
Pani Przewodnicząca poprosiła o przedstawienie projektu porozumienia, które Pan Wójt otrzymał z firmy KPB – dlaczego nikt nie powiedział, że firma KPB przesłała taki projekt.
Pani Przewodnicząca przeczytała projekt porozumienia zaproponowanego przez firmę KPB. Pani Przewodnicząca wskazała na to, że w wielu miejscach tego porozumienia znajdują się błędne informacje oraz stwierdzenia – jak np. wykonanie nawierzchni z odzyskanego materiału, a w sytuacji, gdy materiał nie będzie nadawał się do ponownego użycia – wymianie na nowy.
Radni nie zgodzili się z warunkami przedstawionymi w projekcie porozumienia.
Radny Pan Zenon Bodnar zwrócił się do Pani Przewodniczącej, aby wykonała telefon do kancelarii prawniczej z prośbą o wyjaśnienie, dlaczego kancelaria nie wykonała porozumienia dla gminy. I dlaczego Wójt nie zwrócił się do kancelarii o sporządzenia porozumienia w ciągu tych 14 dni.
Radca prawny dodała, że kancelaria jest po to wynajęta, aby reprezentować interesy gminy – pełnomocnik gminy z kancelarii uczestniczył w spotkaniu z firma KPB.
Pani Przewodnicząca wykonała telefon do kancelarii prawniczej. Po rozmowie Pani Przewodnicząca poinformowała, że odczytany projekt porozumienia został przygotowany przez firmę KPB. Został on przesłany do Pana Wójta w celu zapoznania się i ustosunkowania. Na podstawie tego kancelaria przygotowała projekt własnego porozumienia. Z rozmowy wynika, że Pan Wójt ma czas do dnia jutrzejszego na ustalenie i naniesienie wszelkich sugestii dotyczących porozumienia.
Przerwa w obradach – 11:45 – 12:00.
Po przerwie Pani Przewodnicząca przedstawiła projekt porozumienia zaproponowany przez kancelarię adwokacką, który został przesłany drogą e-mail, a doniesiony po kilkudziesięciu minutach przez Pana Wójta z Urzędu Gminy.
Pan Wójt poinformował, że naniesie poprawki i w poniedziałek lub wtorek (16 lub 17.04.2018r)  przedstawi je kancelarii. Podłoga ma być wykonana zgodnie z umową, czyli tak, jak jest zawarte w specyfikacji. Wadliwie wykonana podłoga ma być rozebrana i położona nowa. W porozumieniu będzie wykreślone słowo „naprawa”, ponieważ się z tym nie zgadza.
Radny Pan Zenon Bodnar stwierdził, że w porozumieniu powinno być zawarte sformułowanie, że podłoga będzie wymieniona na nową.
Radny Pan Maciej Batorski dodał, że w porozumieniu należy zwrócić uwagę również na wylewkę, podłoże pod parkietem.
Pani Przewodnicząca dodała, że być może należałoby również skuć wylewkę tak, aby móc ułożyć podłogę o odpowiedniej grubości deski.
Radny Pan Stanisław Chabko stwierdził, że tak naprawdę nie wiadomo, jakie jest podłoże pod deską parkietu. Należałoby sprawdzić jak ono wygląda. Powinniśmy się również zastanowić nad jakimś zadośćuczynieniem za to, że dzieci nie mogą w pełni korzystać z Sali gimnastycznej.
Pani Skarbnik dodała, że w porozumieniu powinno być również jasno określone, kto ponosi koszty Inspektora Nadzoru.
Radna Pani Teresa Brzeżawska- Juszczak zadała pytanie dot. Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych – zostało wydane zarządzenie - dlaczego zaszły zmiany
w składzie komisji i dlaczego nikt nie został o tym poinformowany. Nie jest problemem skład komisji tylko to, w jaki sposób zachodzą zmiany – tak, że nikt
o niczym nie wie. Dzisiejsza sesja to pokazała.
Pani Przewodnicząca zapytała o chodniki w Tyrawie Wołoskiej oraz o toalety
w pobliżu amfiteatru, o co walczy od początku kadencji.
Pan Wójt odpowiedział, że toalety będą wykonane przy okazji realizacji trybun
i zaplecza sportowego. Został złożony wniosek do LGD „Zielone Bieszczady”. Natomiast w kwestii chodników Pan Wójt odpowiedział, że znajdują się one przy drodze krajowej i zajmuje się tym GDDKiA. Na pewno będzie wykonane dojście
i zejście do mostu. W sprawie chodnika przy drodze wysyłane było pismo, Pan Wójt jeździł również w tej sprawie – na razie nie ma żadnego odzewu.
Pani Przewodnicząca zapytała: w związku z tym, że mają być zwracane pieniądze
z autostrad z przeznaczeniem na drogi lokalne, czy Pan Wójt składał jakieś wnioski
o te środki? Bo potem może być już za późno.
Pan Wójt odpowiedział, że był w dniu wczorajszym w Departamencie Dróg
i Publicznego Transportu Zbiorowego - jeszcze nie ma żadnych naborów.
Radny Pan Zenon Bodnar zapytał, kto w Urzędzie Gminy jest odpowiedzialny za projekty - za szukanie naborów, a jeżeli nabory się pojawiają – kto odpowiada za przygotowywanie wniosków.
Pan Wójt odpowiedział, że nie ma takiej osoby. Projektów, w których gmina może brać udział jest niewiele. Jeżeli pojawia się nabór, projektem zajmuje się pracownik referatu inwestycji.
Radny Pan Maciej Batorski zapytał, kto zajmuje się projektem dot. szatni i zaplecza sportowego.
Pan Wójt odpowiedział, że Pan Marcin Marcinkowski.
O godz. 12:35 Radny Pan Zenon Bodnar opuścił obrady.
Radna Pani Teresa Brzeżawska-Juszczak zapytała o drogi rolnicze, które zostały zniszczone – kiedy będą uruchomione środki na naprawę tych dróg. Kiedy będą podpisywane porozumienia.
Pan Wójt odpowiedział, że drogi będą naprawione, przywrócone do stanu pierwotnego. Prace przeciągają się, gdyż w niektórych miejscach znajdują się stanowiska archeologiczne, a także miejsca ochrony występowania zwierząt (np. ptaków).
****************************************************************
Ad. 5/ Podjęcie uchwał:
ad.1. Skarbnik Gminy Pani Barbara Biskup-Nitka przedstawiła projekt uchwały nr XXXIV/187/2018 w sprawie zmian w budżecie gminy Tyrawa Wołoska na 2018 rok
Radna Pani Teresa Brzeżawska-Juszczak przeczytała protokół z posiedzenia Komisji Finansów i Rozwoju Gospodarczego. Protokół stanowi załącznik nr 8 do niniejszego protokołu .
Radny Pan Maciej Batorski przeczytał protokół z posiedzenia Komisji Spraw Społecznych. Protokół stanowi załącznik nr 9 do niniejszego protokołu.
Radny Pan Stanisław Chabko zapytał,  w jakim rozdziale umieszczone są środki, które zostały zwrócone z zapłaconej za oczyszczalnie kary.
Pani Skarbnik odpowiedziała, że po stronie dochodowej dziale 758 14.
Uchwałę Nr XXXIV/187/2017 podjęto: jednogłośnie przy 12 głosujących i stanowi załącznik Nr 10 do niniejszego protokołu.
****************************************************************
ad.2/  projekt uchwały Nr XXXIV/188/2018 w sprawie zmiany w wieloletniej prognozie finansowej Gminy Tyrawa Wołoska
 Uchwałę Nr XXXIV/188/2018 podjęto: jednogłośnie przy 12 głosujących i stanowi załącznik Nr 11 do niniejszego protokołu.
****************************************************************
ad.3/  projekt uchwały nr XXXIV/189/2018 w sprawie wyrażenia zgody na wyodrębnienie w budżecie gminy środków stanowiących fundusz sołecki
 
Uchwałę Nr XXXIV/189/2018 podjęto: 11 głosami „za”, przy 0 głosach „przeciwnych”, przy 1 głosie „wstrzymującym się”, przy 12 głosujących i stanowi załącznik Nr 12 do niniejszego protokołu.
****************************************************************
ad.4./   projekt uchwały nr XXXIV/190/2018 w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu Gminy Tyrawa Wołoska dla niepublicznych przedszkoli prowadzonych przez osoby fizyczne i osoby prawne inne niż Gmina Tyrawa Wołoska
Uchwałę Nr XXXIV/189/2018 podjęto: jednogłośnie przy 12 głosujących i stanowi załącznik Nr 13 do niniejszego protokołu.
*****************************************************************
ad.5/  projekt uchwały nr XXXIV/191/2018 w sprawie wysokości opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego dzieci w wieku do lat 6 w prowadzonych przez Gminę Tyrawa Wołoska placówkach oświatowych
 
Uchwałę Nr XXXIV/191/2018 podjęto: jednogłośnie przy 12 głosujących i stanowi załącznik Nr 14 do niniejszego protokołu.
*****************************************************************
ad.6./  projekt uchwały nr XXXIV/192/2018 w sprawie podziału Gminy Tyrawa Wołoska na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic i numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu wyborczym
 
Uchwałę Nr XXXIV/192/2018 podjęto: jednogłośnie przy 11 głosujących (0 13:10 obrady opuścił Radny pan Daniel Bilanski) i stanowi załącznik Nr 15 do niniejszego protokołu
******************************************************************
ad.7./ projekt uchwały nr XXXIV/193/2018 w sprawie  podziału Gminy Tyrawa Wołoska na stałe obwody głosowania, ustalenia ich numerów i granic oraz siedzib obwodowych komisji wyborczych
Uchwałę Nr XXXIV/193/2018 podjęto: jednogłośnie przy 11 głosujących  i stanowi załącznik Nr 16 do niniejszego protokołu
*******************************************************************
ad.8./ projekt uchwały nr XXXIV/194/2018 w sprawie przyjęcia „Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi  oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Tyrawa Wołoska w 2018 roku
Projekt uchwały przedstawiła Radca prawny Pani Faustyna Krasulak. Opieka nad zwierzętami bezdomnymi jest zadaniem własnym gminy. Zadanie polega na wyłapywaniu bezdomnych zwierząt, umieszczaniu w schronisku, sterylizacji itp. Wyjaśnień dokonał również Pan Krystian Domaradzki. Koszt opieki nad zwierzętami bezdomnymi (usługi weterynaryjne) w roku 2017 wynosił 15.033,60 zł. W tym roku poniesiony koszt wynosi już 5.724,00 zł. Opłata za zapewnienie miejsca w  schronisku – 6.105,00 zł.
Uchwałę Nr XXXIV/194/2018 podjęto: jednogłośnie przy 11 głosujących  i stanowi załącznik Nr 17 do niniejszego protokołu
****************************************************************
 
ad.9/ projekt uchwały nr XXXIV/195/2018 w sprawie zatwierdzenia planu pracy Komisji Rewizyjnej Rady Gminy Tyrawa Wołoska na rok 2018
Radny Pan Grzegorz Jasiński przeczytał protokół z posiedzenia Komisji Rewizyjnej. Protokół stanowi załącznik nr 18 .
Radny Pan Stanisław Chabko zapytał, dlaczego Komisja Rewizyjna tak późno przedstawia plan pracy. Pan Radny zaproponował, aby Komisja przeprowadziła kontrolę w lesie (ścinki i zrywki).
Pan Krystian Domaradzki odpowiedział, że kontrola lasu po ścince i zrywce jest planowana. Będą w niej uczestniczyli również pracownicy Starostwa Powiatowego
w Sanoku. Planowany jest również wyjazd do Gminy Zagórz na konsultację
z pracownikiem, który kieruje referatem zajmującym się leśnictwem.
Uchwałę Nr XXXIV/195/2018 podjęto: jednogłośnie przy 11 głosujących  i stanowi załącznik Nr 19 do niniejszego protokołu
****************************************************************
Ad.6/Dyskusja.
Pan Krystian Domaradzki wyjaśnił, że  Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków zostaje przekazany do zaopiniowania Radzie – następnie zostanie on przesłany przez Panią Przewodniczącą do Rzeszowa do zaopiniowania przez RZGW Wody Polskie. Po pozytywnym zaopiniowaniu przez Wody Polskie tego regulaminu będzie można podjąć uchwałę w tej sprawie (załącznik nr 20 i nr 21).
W dniu wczorajszym został złożony wniosek o zatwierdzenie taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzania ścieków.
Radny Pan Ryszard Burzyński zapytał czym była uzasadniona odmowa położenia płyt w potoku.
Pani Przewodnicząca przedstawiła pismo Zarządu Uczniowskiego Klubu Sportowego „Tyrawka” z prośbą o dotację w kwocie 5.000,00 zł na zakup traktorka do koszenia trawy.
Pani Skarbnik powiedziała, że kontaktowała się w tej sprawie z RIO.
Pan Wójt zaproponował, że Gmina kupi traktorek – kosiarkę i przekaże w użyczenie UKS „Tyrawka” na podstawie umowy użyczenia.
Radny Pan Grzegorz Jasiński wyjaśnił, że pomysł z traktorkiem pojawił się ponieważ firma zajmująca się koszeniem nie kosiła wtedy, kiedy była potrzeba koszenia stadionu.
Radny Pan Maciej Batorski dodał, że mecze rozgrywane są co tydzień, natomiast firma kosząca trawę przyjeżdżał co dwa tygodnie.
Radny Pan Stanisław Chabko stwierdził, że w przypadku GOK-u w statucie określone zostało jak to ma funkcjonować. Nie zostały w tym celu podjęte żadne uchwały.
Radca prawny wyjaśniła, że uchwała w sprawie statutu GOK wchodzi w życie 29.03.2018 r. Dopiero z tym dniem Dyrektor GOK-u będzie mógł podejmować i będzie uprawniony do wdrażania nowych regulacji, tj. zmiany regulaminu organizacyjnego i innych wewnętrznych aktów. Na tym etapie uchwał jeszcze nie obowiązuje. Została opublikowana w Dzienniku Urzędowy Województwa Podkarpackiego i wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia opublikowania.
Radny Pan Stanisław Chabko stwierdził, że być może należałoby zatrudnić jeszcze jednego pracownika  do GOK-u – do  zajmowania się świetlicami. Z wieloma sprawami zwleka się, a później jest za późno.
Pan Wójt poinformował, że zaprosi przedstawiciela firmy „Altusik”, zajmującego się konserwacją oczyszczalni ścieków na sesję.
Pani Przewodnicząca ustaliła wstępnie, ze spotkanie odbędzie się 26 kwietnia 2018r. o godz. 1000.
Pan Krystian Domaradzki dodał, że skontaktuje się z osobą, która wyjaśni na czym będzie polegało zadanie związane z oczyszczalnią ścieków. Ponadto być może uda się zaprosić na to spotkanie jeszcze innego, niezależnego projektanta od instalacji, który wypowie się w temacie urządzeń i instalacji. Jeżeli termin ulegnie zmianie poinformuje o tym Panią Przewodniczącą.
Sołtys Pan Mirosław Kozłowski zapytał o wytyczenie drogi do lasu w Hołuczkowie 
Radna Pani Teresa Brzeżawska-Juszczak zapytała kiedy będą wykaszane rowy. Pobocza nie są utrzymywane we właściwy sposób. W niektórych miejscach rosną już drzewa.
Pan Wójt odpowiedział, że na razie jest tam jeszcze śnieg. Zlecenie pójdzie, kiedy nie będzie śniegu. Pan Wójt poinformował, że wystąpił do Starosty Sanockiego
o przekazanie na rzecz Powiatowego Zarządu Dróg działek, które biegną w ciągu drogi z Rakowej do Paszowej. Są to działki Skarbu Państwa. W sprawie usunięcia drzew przy drogach – Powiatowy Zarząd Dróg odpowiedział, że będą usuwane.
Radna Pani Teresa Brzeżawska-Juszczak zapytała o sprawę niebezpiecznego zakrętu na drodze w Siemuszowej. Zdarzają się tam niebezpieczne wypadki. Zostały w tym  celu wycięte drzewa. Do tej pory nic nie zostało w tym temacie zrobione. Powinna tam być bariera ochronna. Sprawa ta była zgłaszana przez Panią Radną kilkakrotnie. Nie zostało to zapisane we wcześniejszych protokołach. Co stało się z drzewem, które zostało ścięte na zakręt. Nie ma drewna i nie ma zrobionego zakrętu.
Pan Wójt odpowiedział, że gmina ma zatwierdzony projekt organizacji ruchu – w tym
miejscu przewidziane są bariery ochronne.
Radna Pani Teresa Brzeżawska-Juszczak poprosiła o przedstawienie na następną sesję protokołu z ostatniego Zebrania Wiejskiego w Siemuszowej. Osoba, która podpisała umowę z gminą na ścinkę i zrywkę miała uporządkować teren po wykonaniu robót, tj. do końca czerwca. Do tej pory nie zostało to wykonane. Pieniądze zostały wydane, a teren nie został uporządkowany.  Nie są też uzupełniane książki.
Radny Pan Stanisław Chabko przypomniał, że pieniądze na drogi, na które był składany wniosek, zostały rozdzielone na wszystkie drogi. Pan Radny namawiał wówczas, aby środki przeznaczyć na jedną drogę najpilniejszą – np. drogę dojazdową do lasu. Teraz jest temat oświetlenia. Dlaczego pieniądze z wycinki mają być przeznczone na oświetlenie na „Moczarach”? w tym celu powinno odbyć się Zebranie Wiejskie, aby mieszkańcy wiedzieli, że oświetlenie zostanie zrobione na „Moczarach”. Pan Radny powiedział, że głosował za funduszem sołeckim, ale tak naprawdę wie, że te pieniądze nie będą rozdysponowane tak, jak należy.
Radna Pani Teresa Brzeżawska-Juszczak poinformowała, jak wyglądało spotkanie w świetlicy wiejskiej w Siemuszowej, w którym uczestniczył zaproszony gość ze Straży Powiatowej – siedzieliśmy w kurtkach.
Pani Przewodnicząca poinformowała, że będąc na Dniu Kobiet zorganizowanym przez Sołtysa Hołuczkowa oraz Pana Wójta dowiedziała się, (od P. Wójta), że prawdopodobnie będą środki na wykonanie ocieplenia i remontu świetlicy. W związku z tym zapytała, czy p. Wójt już uzyskał odpowiednie fundusze na ten cel.
Pan Wójt odpowiedział, że złożony został wniosek o dofinansowanie. Nie wiadomo czy przejdzie. Ocenę merytoryczną już przeszedł.
Pan Krystian Domaradzki wyjaśnił, że wniosek na dofinansowanie zadania pn. „Modernizacja budynku Świetlicy Wiejskiej w Hołuczkowie” został sporządzony wspólnie z Panią Bożeną Bobyk.
*****************************************************************
Ad.7/ Wolne wnioski i zapytania.
****************************************************************
Ad.8/  O godzinie 1435 Przewodnicząca Pani Zofia Rudkowska zamknęła obrady XXXIV sesji Rady Gminy Tyrawa Wołoska, dziękując obecnym za udział.
 
 
 
Protokołowała:

Urszula Wisłocka
Podinspektor UG

 
powrot
Podmiot publikującyUrząd Gminy
WytworzyłUrszula Wisłocka - Referent UG2018-03-22
Publikujący Paweł Malarczuk - Informatyk 2018-07-17 12:27
Gmina Tyrawa WołoskaTyrawa Wołoska 175, 38-535 Tyrawa Wołoska tel. (013) 465 69 31 email: urzad@tyrawa.pl
Wygenerowano: 21 listopada 2018r. 16:51:34
[ X ]
Nowe zasady dotyczące cookies W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.